Waarom ventileren
Inhoud
Inleiding
Vochtschade aan een kampeerauto kan voor veel narigheid zorgen. Reparatie van de schade kost veel geld. Een lek in de wand van de opbouw kan de boosdoener zijn, maar ook slechte ventilatie van de woonruimte. In dit artikel komen de kwetsbare plekken van de opbouw aan de orde, evenals het energiebewust verwarmen en luchten.
Aan de binnenzijde van de wanden van de woonruimte en vaak ook in kastjes en bergruimten in dubbele bodems kan vochtoverlast ontstaan. Dat kan ook niet anders, omdat vocht in de woonruimte nu eenmaal ontstaat door de aanwezigheid van mensen en dieren; door koken, afwassen en douchen.
Door uitgeademde lucht en verdamping vanaf de huid ontstaat vocht. Want ook als we niet zichtbaar of voelbaar transpireren, komt er waterdamp van onze huid: gemiddeld 1,4 liter per persoon per dag.
Tijdens het koken komt per keer circa twee liter water vrij in de vorm van damp. De damp is niet alleen afkomstig uit de pannen op het gas, maar ook door de verbranding van het gas zelf. Bij het douchen komt er per keer een halve tot twee liter water vrij. Het verblijf in de camper levert dus de nodige liters vocht per dag op.
Warme lucht neemt waterdamp op
Lucht neemt makkelijk waterdamp op, waardoor de luchtvochtigheid toeneemt. Hoe warmer de lucht is, hoe meer water zich eraan bindt. Als lucht met een hoge vochtigheidsgraad afkoelt komt een deel van dat vocht vrij in de vorm van condens. Dat gebeurt op de koudste plekken in de camper, de zogenaamde koudebruggen.
Dat zijn plekken waar de warmte makkelijk naar buiten wordt geleid, omdat daar de isolatie niet optimaal is. Denk hierbij aan de bevestigingpunten voor onderdelen aan de buitenwand, de overgang van de zijwanden naar het dak, de ramen en eventueel metalen delen die ter versteviging zijn opgenomen in de sandwichpanelen van de opbouw. Ook op plaatsen met weinig luchtcirculatie, zoals in grote meubelstukken en in bergruimten, kan condens ontstaan.
Herkennen van vocht
Vocht vormt na enige tijd schimmels. Schimmels zien eruit als donzige plekken, die kunnen variëren van nauwelijks zichtbare plekjes tot grote plakkaten. Soms zijn ze te herkennen aan muffe lucht.
Als op de wanden vochtkringen ontstaan, is het tijd om alarm te slaan. Op vochtige plaatsen voelt ongedierte, zoals pissebedden, keldermotten en zilvervisjes, zich uitstekend thuis. De aanwezigheid van deze dieren wijst erop dat er vochtige plekken zijn. Of de wanden door vocht zijn aangetast, is vast te stellen door bijvoorbeeld tegen de wand te drukken.
Voelt de wand nog hard en stevig aan, dan is er nog geen ernstige schade. Alertheid is echter geboden, want vochtkringen ontstaan niet zomaar. Voelt de wand zacht of sponzig aan, dan zijn maatregelen noodzakelijk. Ook de vloer kan door vocht zijn aangetast. Als deze al iets doorbuigt en zacht en sponzig aanvoelt, is het zaak ook hier maatregelen te nemen.
Vochtmeter
Een betrouwbare methode om de ernst van vochtoverlast vast te stellen, is het gebruik van een vochtmeter. Deze wordt tegen de wand van de opbouw gedrukt, waarna de vochtconcentratie is af te lezen op het display.
Door de meter over de wand te verschuiven is de bron van een lekkage op te sporen en kan de omvang van de vochtplek worden bepaald. De meter zegt niets over de grootte van de schade, alleen iets over de vochtconcentratie. Om te kunnen zien hoe ernstig de schade is, is demontage van de beplating nodig.
Regelmatige controle met een vochtmeter spoort schade en lekkage tijdig op. Vaak zijn de gevolgen dan ook minder rampzalig. In de gebruikershandleiding van de kampeerauto staat informatie over de verplichte periodieke vochtmeting. Vanwege de garantiebepalingen is het van belang deze richtlijnen aan te houden.
Binnentemperatuur
Luchtvochtigheid is pas zichtbaar als er waterdamp ontstaat in de vorm van mist of wolken. Het is niet alleen afhankelijk van het absolute vochtgehalte, maar ook van de luchtdruk en luchttemperatuur.
Waterdamp ontstaat als de luchtvochtigheidsgraad in verhouding tot de omgevingstemperatuur te hoog is. Omdat warme lucht een hogere luchtvochtigheidsgraad kan hebben, zonder dat er condensvorming is of waterdamp ontstaat, is het raadzaam erop te letten dat oppervlaktetemperatuur van de wanden in een matig geventileerde woonruimte niet onder de ca. zeventien graden Celsius komt.
Vochtschade voorkomen
Om vochtvlekken en vochtschade te voorkomen is het dus noodzakelijk de opgenomen waterdamp door ventilatie af te voeren. Zo blijft het leefklimaat behaaglijk en wordt de kritische grens voor condensvorming van vijftig tot zestig procent relatieve luchtvochtigheid niet overschreden. De waterdamp die wordt afgevoerd kan, naar gelang de opbouwgrootte en gebruiksintensiteit, wel vijf tot veertien liter water bevatten.
Een goede luchtcirculatie is ook uit hygiënisch oogpunt noodzakelijk: schadelijke stoffen en geurtjes moeten niet blijven hangen. Het grote voordeel is ook dat het verwarmen van de aangevoerde frisse en droge lucht ook nog eens minder energie kost dan het verwarmen en op temperatuur houden van vochtige of bedompte lucht.
Ventileer dus naar behoefte, maar ook energiebewust. Tijdens het luchten is er warmteverlies, maar dat weegt niet op tegen het belang van een gezond leefklimaat en het voorkomen van vochtschade aan de kampeerauto.
Het beperken van verlies aan warmte kan eenvoudig door kort en intensief te luchten door de dakluiken, vensters en deuren korte tijd helemaal open te zetten. Na ongeveer tien minuten is de ontstane vochtige lucht door verse en drogere lucht vervangen. Het voordeel van deze stootluchting is dat slechts een relatief geringe hoeveelheid warme lucht wordt afgevoerd.
Na het sluiten van de ramen, deuren en luiken helpt de nog aanwezige warme lucht de ingestroomde verse lucht snel op de gewenste temperatuur te brengen. Deze stootluchting moet enkele keren per dag plaatsvinden.
Tips voor energiebewust verwarmen en luchten:
Tips
- Verwarm de opbouw voldoende en vooral zo continu mogelijk.
- Bij langdurig stallen van de kampeerauto de kussens hoog opbergen, kastdeuren openen en naar gelang de grootte van de kampeerauto zogenaamde vochtvreters plaatsen.
- Blokkeer de luchtcirculatie niet. Dit is vooral belangrijk bij de buitenwanden van de kasten.
- Dek de luchtroosters niet af.
- Houd de toegang tot de bestuurderscabine zo mogelijk gesloten, bijvoorbeeld door het ophangen van een thermogordijn. Anders dringt met warmere lucht uit de opbouw te veel vochtigheid in de bestuurderscabine, die bij het afkoelen van de lucht condens afgeeft.
- Vermijd langdurig luchten tijdens het verwarmen. Open ramen veroorzaken meer warmteverlies dan stootluchting.
- Maak na het douchen de wanden en de vloer droog.
- Draai bij het luchten de verwarming lager. Maar pas op bij vorst. Het lager zetten van de verwarming mag alleen tijdens kort stootluchten, anders kan het water bevriezen.
- De ruimten die niet worden gebruikt, zoals bijvoorbeeld de ruimten tussen de dubbele vloeren, moeten ook worden verwarmd.
- De waterdamp die tijdens het koken of douchen ontstaat, moet door gericht ontluchten naar buiten worden afgevoerd. Zet dus het raampje in de keuken open of zet de afzuigkap aan.
Stel hier uw vraag over dit onderwerp.
